65% thị phần điện toán đám mây toàn cầu nằm trong tay ba cái tên: AWS, Google Cloud Platform và Microsoft Azure. Nghe có vẻ dễ chọn — nhưng thực tế, không ít team đã chọn sai rồi mất hàng tháng trời migrate, kéo theo chi phí và downtime không đáng có. Chọn cloud không phải chọn "cái nào ngầu hơn" — mà là chọn cái nào khớp với bài toán, đội ngũ và ngân sách của bạn.

Bức tranh toàn cảnh: Ba gã khổng lồ đang ở đâu năm 2026?

AWS (Amazon Web Services) vẫn giữ ngôi vương với khoảng 31% thị phần toàn cầu. Ra mắt từ 2006, họ có lợi thế của kẻ đi đầu — hệ sinh thái rộng nhất, tài liệu dày nhất và cộng đồng lớn nhất. Nếu bạn tìm một dịch vụ cloud bất kỳ, khả năng cao AWS đã có — và đã có từ vài năm trước.

Microsoft Azure đứng thứ hai với xấp xỉ 24% thị phần. Điểm mạnh cốt lõi là tích hợp sâu với hệ sinh thái Microsoft: Active Directory, Office 365, Visual Studio, Windows Server. Doanh nghiệp nào đang chạy on-premise Windows sẽ thấy Azure như một con đường tự nhiên để hybrid cloud.

Google Cloud Platform (GCP) chiếm khoảng 12% — con số nhỏ hơn, nhưng đừng bị đánh lừa. GCP mạnh ở những thứ Google giỏi nhất: dữ liệu lớn, machine learning, container và mạng lưới toàn cầu tốc độ cao. Kubernetes ra đời từ Google — đó không phải ngẫu nhiên.

Hệ sinh thái dịch vụ: Rộng vs. Sâu

AWS có hơn 200 dịch vụ được quản lý — đây vừa là điểm mạnh vừa là nỗi đau đầu. Nếu bạn mới vào AWS lần đầu, console có thể làm bạn choáng ngợp. Nhưng mặt tích cực: hầu hết mọi use case đều có managed service sẵn, không cần tự dựng từ đầu.

Azure tích hợp tốt với các công cụ developer quen thuộc trong hệ sinh thái Microsoft. Azure DevOps, Azure Active Directory, Azure SQL — nếu team bạn đang dùng .NET hay SQL Server, transition lên Azure rất mượt. Ngoài ra, nhiều enterprise có sẵn license Microsoft 365 hoặc EA (Enterprise Agreement) giúp tiết kiệm chi phí cloud đáng kể.

GCP không có danh mục rộng bằng AWS, nhưng những gì họ có thì rất mạnh: BigQuery cho data warehouse (nhanh kinh hoàng ở quy mô petabyte), Vertex AI cho ML platform, Google Kubernetes Engine (GKE) được coi là Kubernetes managed service tốt nhất thị trường, và Pub/Sub cho messaging. Nói thật thì, nếu bài toán chính là AI/ML và analytics, GCP đáng để cân nhắc nghiêm túc.

Chi phí: Cái bẫy không ai nói thẳng

Không có cloud nào rẻ hơn tuyệt đối — phụ thuộc rất nhiều vào workload. Nhưng có một vài điểm mình muốn nói thẳng:

AWS: Định giá phức tạp nhất trong ba. Egress (data ra khỏi AWS) tốn kém — đây là nguồn bill shock phổ biến nhất. Reserved Instances và Savings Plans giúp giảm chi phí đáng kể (30–70%) nhưng đòi hỏi cam kết 1–3 năm. AWS Cost Explorer là công cụ cần thiết để không bị cháy túi.
Azure: Nếu bạn có sẵn Microsoft licensing, Azure Hybrid Benefit là lợi thế không nhỏ — có thể giảm 40% chi phí VM Windows. Nhưng nếu không có sẵn ecosystem Microsoft, giá Azure không rẻ hơn AWS nhiều.
GCP: Sustained Use Discounts tự động áp dụng khi bạn chạy VM đủ lâu trong tháng — không cần commit trước. Committed Use Discounts cũng cạnh tranh hơn AWS Reserved. Egress pricing của GCP cũng thường rẻ hơn AWS.

Khổ nỗi là, so sánh chi phí giữa ba nền tảng rất khó vì kiến trúc ảnh hưởng lớn đến con số cuối. Cùng một ứng dụng, thiết kế tốt có thể rẻ hơn thiết kế tệ tới 3–5 lần — dù cùng cloud provider.

Chọn cloud nào? Bảng quyết định thực tế

So sánh chi tiết AWS vs GCP vs Azure theo use case

Thay vì nói chung chung, mình liệt kê thẳng theo bài toán:

Startup web/mobile app, team nhỏ: AWS là lựa chọn an toàn nhất. Tài liệu nhiều, cộng đồng lớn, dễ tuyển người biết dùng. Bắt đầu với EC2, RDS, S3, CloudFront — đủ dùng cho 95% use case.
Enterprise đang dùng Microsoft stack: Azure. Tích hợp AD, SQL Server Managed Instance, Visual Studio deployment — tất cả đều seamless hơn so với chuyển sang AWS hay GCP.
AI/ML intensive, data analytics lớn: GCP. BigQuery cho analytics không đối thủ ở quy mô lớn. Vertex AI, Gemini APIs, TPU access — Google đang chơi ở level khác về AI infrastructure.
Kubernetes-heavy workload: GKE (Google) được cộng đồng Kubernetes đánh giá cao nhất. EKS (AWS) đứng thứ hai. AKS (Azure) cũng tốt nhưng không có nhiều tính năng advanced bằng GKE.
Multi-cloud / hybrid cloud: Azure có Anthos-equivalent (Azure Arc), AWS có Outposts. Nhưng thực tế, multi-cloud tốn công vận hành hơn nhiều so với single-cloud well-architected.

Mẹo thực chiến: Đừng chọn cloud chỉ vì "mọi người đang dùng". Hỏi team bạn đang biết gì — migration cost (cả tiền lẫn thời gian) thường lớn hơn bạn nghĩ.

Support, Certification và Cộng đồng

AWS Certification hiện là bộ chứng chỉ cloud được nhà tuyển dụng nhận diện rộng rãi nhất ở Việt Nam và toàn cầu. Solutions Architect Associate, Developer Associate, SysOps — những cert này có giá trị thực trên thị trường lao động.

Azure Certification (AZ-900, AZ-104, AZ-204) cũng được đánh giá cao, đặc biệt trong các công ty làm dự án cho khách hàng doanh nghiệp Nhật, Mỹ dùng Microsoft stack. Google Cloud Professional certifications đang tăng giá trị theo sự phát triển của GCP adoption.

Về support plan: cả ba đều có tier từ Basic/Developer đến Business và Enterprise. Nói thật thì, Enterprise Support của AWS (~$15,000+/tháng) đắt nhưng response time và chất lượng engineer hỗ trợ khá tốt. Với startup nhỏ, Business plan (~$100/tháng hoặc 3% monthly spend) là đủ.

Ổ gà cần tránh khi chọn và migrate

Vài sai lầm mình thấy lặp lại nhiều:

Chọn cloud rồi mới thiết kế kiến trúc: Nên làm ngược — thiết kế kiến trúc trước, xem nền tảng nào support tốt hơn, rồi mới chọn.
Assume "lift and shift" là đủ: Chuyển VM on-premise lên cloud mà không re-architect thường đắt hơn, không tận dụng được managed services. Đây là lý do nhiều dự án cloud migration tốn gấp đôi dự kiến.
Không set billing alert từ đầu: Dù là AWS, GCP hay Azure — đặt budget alert ngay ngày đầu. Bill shock thật sự xảy ra, đặc biệt với NAT Gateway, data transfer, và logging costs.
Multi-cloud vì lo "vendor lock-in": Vendor lock-in là vấn đề thật, nhưng multi-cloud không phải giải pháp cho startup. Overhead vận hành cao hơn nhiều so với lợi ích. Tập trung một cloud, dùng well-architected, dễ migrate sau này hơn là dàn trải ngay từ đầu.

FAQ — Câu hỏi thực tế

Q: AWS, GCP hay Azure cái nào rẻ nhất?
A: Không có câu trả lời tuyệt đối. GCP thường cạnh tranh hơn về compute với Sustained Use Discounts tự động. Azure có lợi thế nếu bạn có sẵn Microsoft licensing. AWS không rẻ nhất nhưng có nhiều option tối ưu cost (Spot Instances, Savings Plans). Cần benchmark với workload thực tế của bạn.

Q: Startup nên bắt đầu với cloud nào?
A: AWS là lựa chọn an toàn nhất cho hầu hết startup — tài liệu nhiều, cộng đồng lớn, dễ tuyển người. Trừ khi bạn làm AI/ML heavy thì cân nhắc GCP, hoặc team toàn Microsoft stack thì Azure. Đừng chọn theo trend, chọn theo bài toán thực tế.

Q: Có nên dùng nhiều cloud cùng lúc không?
A: Với team nhỏ dưới 20 người: không nên. Overhead vận hành multi-cloud cao hơn lợi ích rất nhiều. Tập trung một cloud, làm tốt, rồi mở rộng sau. Multi-cloud phù hợp enterprise lớn có team DevOps/SRE chuyên biệt.

Q: Chứng chỉ nào nên học trước?
A: Nếu chưa có background cloud — AWS Certified Cloud Practitioner hoặc Solutions Architect Associate. Nếu làm dự án enterprise Microsoft — AZ-900 rồi AZ-104. Nếu hướng AI/data — Google Cloud Professional Data Engineer hoặc Professional Machine Learning Engineer.

Góc nhìn cá nhân: Không có "best cloud" — chỉ có "right cloud for you"

Sau nhiều năm làm việc với cả ba nền tảng, mình vẫn giữ quan điểm: không có cloud nào tốt nhất tuyệt đối. AWS mạnh về breadth, Azure mạnh về enterprise integration, GCP mạnh về depth trong data và AI. Cả ba đều đủ tốt để build production system nghiêm túc.

Điều quan trọng hơn là: chọn xong thì đầu tư vào làm tốt một nền tảng đó — hiểu well-architected framework của họ, tận dụng managed services thay vì tự dựng, set up monitoring và cost control từ ngày đầu. Đó mới là thứ quyết định thành bại, không phải việc bạn chọn AWS hay GCP.

Bài tiếp theo mình sẽ đi vào chi tiết hơn: hướng dẫn deploy một ứng dụng Node.js/PHP thực tế lên AWS EC2 từ A đến Z — bao gồm cả security group, domain, SSL và auto-restart. Nếu bạn đang phân vân bước đầu tiên, đó sẽ là điểm xuất phát tốt.